AB Enerji Komiseri Dan Jorgensen, yürütülen temasların geniş kapsamlı olduğunu ve yalnızca ABD’yi kapsamadığını söyledi. Uluslararası Enerji Ajansı üyesi ülkelerin de sürece dahil edildiğini belirten Jorgensen, asıl tartışmanın yeni bir rezerv kullanımının hangi tarihte devreye alınacağı üzerinde yoğunlaştığını ifade etti. Bu konu yıl içinde daha önce de gündeme gelmişti. Mart ayında IEA üyesi ülkeler, Orta Doğu’daki çatışmaların enerji arzında yarattığı kesintilerin ardından 400 milyon varil petrolü piyasaya sunma kararı almıştı. Şimdi ise benzer şekilde koordineli yeni bir kullanım ihtimali değerlendiriliyor.
Bu kapsamda Avrupa Komisyonu bazı ülkelerle temaslarını artırdı. Fransa, İtalya, İrlanda ve İngiltere 1 Ekim’de yapılan görüşmelere katılırken, Avrupa’daki acil akaryakıt stoklarının önemli bir bölümünü elinde tutan Almanya da süreçte kritik konumda bulunuyor.
Avrupa Komisyonu süreçte koordinasyon sağlasa da acil rezervlerin yönetimi doğrudan üye ülkelerin kontrolünde bulunuyor. Bu nedenle stokların ne kadarının ve ne zaman piyasaya verileceğine ülkeler ayrı ayrı karar verecek. Ortak bir adım için miktar ve zamanlama konusunda uzlaşı gerekiyor. ABD’nin talebinin ise yaklaşık 120 milyon varili kapsadığı ve bu miktarın altı aylık dönemde piyasaya sunulmasının gündemde olduğu belirtiliyor. Amaç, küresel arzı artırarak motorin fiyatlarındaki baskıyı azaltmak.
Avrupa’daki acil motorin stoklarında Fransa ve Almanya öne çıkıyor. Fransa’nın yaklaşık 8,2 milyon ton, Almanya’nın ise yaklaşık 5,6 milyon ton rezerv tuttuğu belirtiliyor. İki ülkenin toplamı, AB’nin acil motorin stoklarının yaklaşık %35’ine karşılık geliyor. Bu tablo nedeniyle olası bir salımda Fransa ve Almanya’nın vereceği karar belirleyici olacak.
Motorin, taşımacılıktan tarıma kadar birçok sektörde yoğun şekilde kullanılıyor ve bazı ülkelerde ısınma açısından da önem taşıyor. Bu nedenle arz tarafındaki sıkışıklık yalnızca pompa fiyatlarını değil, sanayi ve lojistik maliyetlerini de doğrudan etkiliyor. Avrupa’nın Rus yakıtlarına bağımlılığını azaltması da ithal motorinin önemini artırdı.
Acil stoklardan yapılacak ilave arzın kısa vadede piyasadaki motorin miktarını artırarak fiyat baskısını hafifletebileceği değerlendiriliyor. Ancak rezervlerin yeniden doldurulması gerekeceği ve stokların enerji güvenliği açısından kritik bir tampon işlevi gördüğü için hükümetler temkinli davranıyor. Şu aşamada kesinleşmiş bir karar bulunmazken, görüşmeler Avrupa ülkeleri ve diğer IEA üyeleri arasında sürüyor. Tarım, taşımacılık ve kış dönemi ısınma ihtiyacı nedeniyle mevsimsel talep artışı da zamanlamayı daha da önemli hale getiriyor.
Karar üye ülkelerin elinde, Fransa ve Almanya belirleyici
Arz sıkışıklığı fiyatları etkiliyor, temkinli yaklaşım sürüyor
