Günlük finansal işlemlerin en önemli parçası olan ATM’lerde (Bankamatik) dalgınlık, teknik arıza ya da kötü niyetli müdahaleler sonucu yaşanan mağduriyetler, yargı kararlarında yeni bir dönem başlattı.
Yargıtay, ATM başında gerçekleştirilen her işlemi banka log kayıtları ve kamera sistemleri üzerinden inceleyerek, hem kartını ve parasını unutan müşterinin sorumluluk sınırlarını hem de sahipsiz sanılan değerleri alan kişilere yönelik cezai yaptırımları netleştirdi.
Yargıtay Ceza Dairelerinin yerleşik içtihatlarına göre, bir önceki müşterinin işlem sonrası ATM haznesinde unuttuğu nakit parayı ya da cihaz üzerinde takılı bıraktığı banka kartını alarak kullanmak doğrudan suç teşkil ediyor.
Yüksek mahkeme, ATM haznesindeki paranın sahipsiz bir mal olmadığını, asıl sahibinin zilyetliğinin ve bankanın koruma yükümlülüğünün devam ettiğini kabul ediyor.
Bu doğrultuda, ATM’de bulunan paranın veya açık kalan ekrandan hesaptaki bakiyenin rıza dışı alınması eylemleri, Türk Ceza Kanunu (TCK) kapsamında “Hırsızlık” veya “Banka veya Kredi Kartlarının Kötüye Kullanılması” suçları altında yargılamaya konu ediliyor.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve ilgili hukuk daireleri, mağduriyet yaşayan kart sahiplerinin sorumluluklarını da mercek altına alıyor.
ATM’de kartını unutan ya da cihazın kartını yuttuğunu fark eden müşterilerin, durumu anında bankanın çağrı merkezine bildirmesi gerekiyor.
Kartın unutulması ile kötü niyetli üçüncü kişiler tarafından hesaptan para çekilmesi arasında geçen sürede makul bildirim süresini aşan müşteriler, “ağır kusurlu” sayılabiliyor. Zamanında iptal işlemi yaptırmayan hesap sahipleri, uğradıkları maddi zararın tazminini bankadan tamamen talep edemiyor.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi; ATM’lerin para sıkıştırması, sistemsel arızalar nedeniyle paranın hesaba geçmemesi veya cihaza yerleştirilen düzeneklerle kart kopyalanması durumlarında bankaların objektif özen borcuna dikkat çekiyor.
Bankalar, güven kurumu olmaları gerekçesiyle ATM’lerin teknik ve fiziki güvenliğini 7/24 sağlamakla yükümlü tutuluyor. Müşterinin ağır bir kusuru ispatlanamadığı sürece, ATM düzeneğiyle şifresi ele geçirilen veya sistemsel hata nedeniyle parası alıkonulan tüketicinin zararı, banka tarafından tazmin edilmek zorunda kalıyor.
Yargıtay’ın inceleme süreçlerinde en somut dayanağı ATM’lerin yüksek çözünürlüklü kamera kayıtları ile saniyelik işlem kodlarını içeren log (günlük) verileri oluşturuyor.
Bir işlemin hangi saniyede yapıldığı, paranın hazneden alınıp alınmadığı ya da arkadan gelen kişinin kimliği bu dijital izler sayesinde kesin olarak tespit ediliyor. Yüksek mahkeme, bu teknik verileri alt mahkemelerdeki yargılamalarda kesin delil olarak kabul ederek kararlarını bu doğrultuda şekillendiriyor.
ATM HAZNESİNDE UNUTULAN PARAYI ALMAK SUÇ SAYILIYOR
ZAMANINDA BİLDİRİM YÜKÜMLÜLÜĞÜ ÖNEM TAŞIYOR
CİHAZ ARIZALARINDA VE KOPYALAMA VAKALARINDA BANKANIN SORUMLULUĞU
DİJİTAL DELİLLER VE LOG KAYITLARI BELİRLEYİCİ OLUYOR
