Araştırmacılara göre krater, yaklaşık iki yıl önce bir asteroit ya da kuyruklu yıldız parçasının Ay yüzeyine çarpması sonucu oluştu.
Dik kenarlı çukurun, Güneş Sistemi’nde yakın zamanda oluştuğu bilinen en büyük çarpışma krateri olduğu ifade edildi.
Bilim insanları, bu büyüklükte bir çarpışmanın yaklaşık 132 yılda bir gerçekleştiğini tahmin ediyor. Bu nedenle keşfin, Ay’ın geçmişini ve yüzeyindeki çarpışmaların etkilerini anlamak açısından son derece değerli olduğu belirtiliyor.
Science Advances dergisinde çarşamba günü yayımlanan iki araştırmadan birinde bilim insanları, olayın istatistiksel açıdan son derece nadir bir gözlem olduğunu vurguladı.
NASA’nın Ay Keşif Yörünge Aracı (LRO), krateri Mayıs 2024’te meydana gelen çarpışmadan kısa süre sonra görüntüledi. Bir asteroit veya kuyruklu yıldız parçasının Ay’a çarpması sonucu oluşan olay, Dünya’daki ve uzaydaki teleskoplar tarafından gerçekleştiği anda tespit edilemedi.
LRO’nun geniş açılı kameraları tarafından elde edilen görüntüler, yoğun veri akışı nedeniyle ancak Ağustos 2025’te incelenirken fark edildi.
Uzay aracı daha sonra bölgenin ayrıntılı görüntülerini topladı ve keşif bu yılın başlarında doğrulandı.
Krater, Houston’daki Ay ve Gezegen Enstitüsü’nün eski direktörü Thomas McGetchin’in adını taşıyor.
Yeni keşfin, LRO tarafından yaklaşık 10 yıl önce tespit edilen önceki rekor sahibi kraterden yaklaşık üç kat daha büyük olduğu belirtildi.
Ay, milyarlarca yıllık tarihi boyunca sayısız çarpışmaya maruz kaldı. Yüzeyinde Güneş Sistemi’ndeki en büyük çarpışma kraterlerinden bazıları bulunuyor. Bunlardan biri, 1.500 milden daha geniş bir alanı kaplıyor.
LRO kameralarının baş bilim insanı ve Intuitive Machines araştırmacısı Mark Robinson, çarpışmanın Ay yüzeyinde 66 milden fazla bir alanı etkilediğini belirtti.
Robinson’a göre çarpışma sırasında ortaya çıkan toz ve kaya parçaları, beklenenden daha yüksek bir açıyla çevreye yayıldı.
Bilim insanları, NASA’nın Ay’a yeniden astronot göndermeye ve gelecekte Ay yüzeyinde kalıcı altyapı oluşturmaya yönelik çalışmalarını sürdürdüğü bir dönemde bu tür keşiflerin büyük önem taşıdığına dikkat çekiyor.
Güneş sistemindeki en büyük yakın dönem krateri
Çarpışma 2024’te gerçekleşti
Rekor sahibi kraterden üç kat büyük
Çarpışma Ay yüzeyini kilometrelerce etkiledi
