Yıkımların yapıldığı köyler, İsrail’in 1980’li yıllarda sivillere kapatarak Ateşkes Bölgesi 918 ilan ettiği yaklaşık 30 bin dönümlük alan içinde yer alıyor. Bölgede 12 topluluğa mensup yaklaşık 1.200 Filistinli yaşıyor.
Yıkımın ilk adresi Khirbet al-Taban oldu. 2 Eylül’de askeri birliklerin koruması altında köye giren ekipler, 12 konutun tamamını ve tarım yapılarını yıktı. Yıkım nedeniyle 28’i çocuk 70 kişi yerinden edildi. Köylülerin geçimini tarım ve yaklaşık 600 küçükbaş hayvanla sağladığı belirtildi.
Operasyonun ikinci adresi Fakhit köyü oldu. Sivil İdare ekipleri 8 Eylül’de 4 buldozer ve askerler eşliğinde köyün kuzey yarısında yıkım yaptı. Dört aileye ait beş evin yıkılması sonucu 11’i çocuk 32 kişi evsiz kaldı.
Köyde evlerin yanı sıra 11 hayvan ağılı, 5 açık tuvalet, 20 su tankı ve sarnıç, 5 tavuk kümesi ve köye elektrik sağlayan güneş panelleri tahrip edildi. Bir araca el konuldu.
Üçüncü köy olan Khallet al-Daba’da ise 4’ü çocuk 7 kişilik bir ailenin evi ve açık mutfağı yıkıldı. Sivil İdare Mayıs 2025’te de köydeki yapıların ve su altyapısının büyük bölümünü yıkmış, 49 kişi evsiz kalmıştı.
İnsan hakları savunucusu Eid Hathaleen, yıkımlarda konutların yanı sıra tavuk kümesleri, geleneksel fırınlar, güneş panelleri ve su kuyularının da tahrip edildiğini, bölge sakinlerinin geçim kaynaklarını kaybettiğini söyledi.
BM İnsani İşler Koordinasyon Ofisi’ne (OCHA) göre, Ateşkes Bölgesi 918’de Ocak 2009’dan bu yana 110 ayrı yıkım operasyonu düzenlendi. Operasyonlarda okul ve su altyapısı dahil 380’den fazla yapı yıkıldı.
Bölgede İsrailli yerleşimciler tarafından 2022’den bu yana 11 karakol kuruldu. Bu karakolların 9’unun, Yüksek Mahkeme’nin 1.200 Filistinlinin tahliyesine izin veren kararından sonra inşa edildiği belirtildi. Sivil İdarenin bazı karakollar için yıkım ve inşaatı durdurma emri çıkardığı ancak yapıların yeniden kurulduğu aktarıldı.
İnsan hakları örgütü B’Tselem, Haziran 2025 tarihli bir Merkez Komutanlığı belgesinde, ateşkes bölgesinde askeri eğitime engel olarak yalnızca Filistin köylerinin listelendiğini açıkladı.
Yıkımların hukuki gerekçesi Ateşkes Bölgesi 918’e dayandırılıyor. İsrail Yüksek Mahkemesi Mayıs 2022’de 8 topluluktaki sakinlerin itirazını reddederek tahliyelerin önünü açmıştı. Mahkeme, sakinlerin bölge ateşkes alanı ilan edilmeden önce kalıcı olarak yaşamadığı ve varlıklarının askeri eğitimi engellediği yönündeki devlet görüşünü kabul etmişti.
İsrail, bölgenin operasyonel hazırlık ve gerçek mermili tatbikatlar için tamamen boşaltılması gerektiğini savunuyor. Ordu, bölgedeki yapıların eğitimi engellediğini ve 7 Ekim sonrası savaş sürecinin 2022 kararının uygulanmasını geciktirdiğini ileri sürdü.
İsrail, eylül ayındaki yıkımların hukuki dayanağı, zamanlaması ve bölgedeki askeri eğitim planına ilişkin sorulara yayın saatine kadar yanıt vermedi.
Khirbet al-Taban’da 12 evin tamamı yıkıldı
Fakhit’te altyapı ve enerji sistemi tahrip edildi
Khallet al-Daba’da son yapılar da yıkıldı
BM: 2009’dan bu yana 380’den fazla yapı yıkıldı
