Birleşmiş Milletler İran Bağımsız Uluslararası Gerçekleri Araştırma Misyonu, ABD’nin 28 Şubat’ta İran’a düzenlediği ve en az 178 sivilin ölümüne yol açan saldırılara ilişkin 18 sayfalık kapsamlı raporunu kamuoyuna sundu. Soruşturmacılar, Minab kentindeki Shajarah Tayyebeh İlkokulu ile Lamerd’deki spor merkezi ve çevresindeki yerleşim alanlarının vurulmasını uluslararası insancıl hukuk açısından detaylıca inceledi. BM raporunda, ABD’nin gerçekleştirdiği bu eylemlerin ayrım gözetmeyen nitelikte olduğuna ve savaş suçu teşkil ettiğine inanmak için makul gerekçeler bulunduğu kaydedildi.
Soruşturmanın en ağır bilançosu Minab kentinden geldi. BM’nin güvenilir ve bağımsız olarak tanımladığı verilere göre, ilkokula düzenlenen saldırıda 157 kişi hayatını kaybetti ve yaşamını yitirenlerin yaklaşık 123’ünün 13 yaşın altındaki çocuklar olduğu belirlendi. Aynı gün Lamerd bölgesinde gerçekleştirilen ikinci saldırıda ise İran kaynaklarına göre 5’i çocuk olmak üzere 22 sivil yaşamını yitirdi, yaklaşık 170 kişi de yaralandı.
BM misyonunun değerlendirmesi, doğrudan Washington’ın hukuki sorumluluğuna dikkat çekiyor. Raporda, ABD ordusunun vurulan yapının askeri bir hedef olduğunu doğrulamak adına uygulanabilir tüm önlemleri alma yükümlülüğünü ihlal ettiği vurgulandı. Pentagon ise BM’nin bulgularına detaylı bir yanıt vermeyerek kendi iç incelemesinin devam ettiğini bildirdi. ABD Savunma Bakanlığı daha önce ön incelemesinde okul saldırısından muhtemelen sorumlu olduğunu kabul etmiş ancak nihai raporu açıklamamıştı.
Washington yönetimi ve ABD Başkanı Donald Trump, saldırının yakınındaki İran Devrim Muhafızları Ordusu’na ait deniz kompleksine yönelik operasyon sırasında güncelliğini yitirmiş istihbarat verileri nedeniyle bir “hedefleme hatası” sonucu yaşandığını savunmuştu. Ancak BM raporu, okulun açıkça ayırt edilebilir durumda olduğunu ve binanın doğrudan saldırının “amaçlanan vuruş noktası” olduğunu tespit etti. Olayın bir mühimmat sapması veya tali hasar olarak nitelendirilemeyeceğini belirten BM soruşturmacıları, hedefin re’sen doğrulanmamasının basit bir ihmalin ötesine geçtiğini ve ABD’nin sivil yapı riskini bilerek hareket ettiğini kaydetti.
Soruşturma raporunda saldırılarda kullanılan askeri teçhizatlar da belgelendi. Minab’daki okul saldırısından elde edilen füze parçalarında ABD yapımı Tomahawk seyir füzesine ait seri numaraları tespit edildi. Lamerd’deki saldırıda ise geniş bir alana 180 bin tungsten parçacığı yayan Precision Strike Missile kullanıldığı belirlendi. BM, nüfusun yoğun olduğu bir bölgede bu tür bir mühimmatın kullanılmasını pervasızca bir tutum olarak değerlendirdi. ABD tarafı bölgede füze kullandığını doğrulamakla birlikte spor merkezini vurduğunu reddetse de BM soruşturmacıları Washington’ın bu iddiasının sahadaki kanıtlarla örtüşmediğini açıkladı.
Minab’daki ilkokul saldırısında 123 çocuk hayatını kaybetti
ABD hedefi doğrulama yükümlülüğünü yerine getirmedi
“Hedefleme hatası” açıklamasına BM’den sert itiraz
Saldırıda Tomahawk ve Precision Strike mühimmatları kullanıldı
