J.P. Morgan Global Research, dünya genelinde önümüzdeki yıl büyük ölçekli bir gıda tedarik krizinin yaşanabileceği uyarısında bulundu. Kurumun değerlendirmesine göre, küresel gıda enflasyonu 2027’nin başlarına kadar mevcut yüzde 2,8 seviyesinden yaklaşık yüzde 5’e çıkabilir.
GIDA FİYATLARI ÜZERİNDE BASKI
Raporda, olası krizin en önemli tetikleyicilerinden biri olarak gübre tedarikindeki risklere dikkat çekildi. Özellikle tarımsal üretimde kritik öneme sahip nitrojen gübresinin küresel arzında yaşanabilecek aksaklıkların gıda fiyatları üzerinde ciddi baskı oluşturabileceği belirtildi.
GÜBRE TEDARİKİNDE HÜRMÜZ BOĞAZI RİSKİ
J.P. Morgan’ın değerlendirmesine göre dünya genelinde kullanılan nitrojen gübresinin yaklaşık üçte biri, enerji ve ticaret açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı üzerinden taşınıyor.
Boğazdaki ulaşımın aksaması halinde gübre sevkiyatlarının ciddi şekilde etkilenebileceği ve bunun tarımsal üretim maliyetlerini artırabileceği ifade edildi.
Raporda ayrıca petrol piyasalarının aksine gübre için kullanılabilecek geniş çaplı stratejik rezervlerin bulunmadığına dikkat çekildi. Bu durumun, olası bir tedarik kesintisinde piyasaların şoka karşı daha savunmasız kalabileceği anlamına geldiği değerlendirildi.
TARIMSAL ÜRETİMİN YARISI NİTROJEN GÜBRESİNE BAĞLI
Nitrojen gübresi, dünya genelinde yetiştirilen mahsullerin yaklaşık yarısının üretiminde kullanılıyor. Bu nedenle gübre arzındaki ciddi bir daralmanın yalnızca çiftçilerin maliyetlerini değil, doğrudan gıda arzını ve tüketici fiyatlarını da etkileyebileceği belirtiliyor.
J.P. Morgan’ın öngörüsü gerçekleşirse, gıda enflasyonunun 2027’nin başlarında yaklaşık yüzde 5 seviyesine yükselmesi, dünya genelinde gıda maliyetlerinin yeniden önemli bir gündem maddesi haline gelmesi anlamına gelecek.
Raporda ortaya konulan senaryo, enerji taşımacılığında yaşanabilecek jeopolitik gerilimlerin yalnızca petrol fiyatlarını değil, tarımsal üretimin temel girdilerinden biri olan gübre ve dolayısıyla sofradaki gıda fiyatlarını da etkileyebileceğine işaret ediyor.
