IEA’nın “2026 Kömür Yıl Ortası Güncellemesi”ne göre, Orta Doğu kömür üretimi ve tüketiminde önemli bir merkez olmadığı için Hürmüz Boğazı’ndan neredeyse hiç kömür sevkiyatı yapılmıyor. Ancak boğazdaki aksaklıklar LNG akışını azaltarak doğal gaz fiyatlarını yükseltiyor ve kömür piyasasını dolaylı olarak etkiliyor.
Yüksek doğal gaz fiyatları; gaz yakıtlı elektrik santrallerinin yanı sıra atıl kömür kapasitesine sahip Avrupa, Çin, Japonya ve Güney Kore gibi pazarlarda kömürden elektrik üretimini daha cazip hale getirdi. Çin’de yükselen petrol fiyatları da kimyasal ürünlerin üretiminde kömür bazlı alternatiflerin kullanımını destekledi.
IEA, 2026’da özellikle güçlü olması beklenen El Nino’nun Asya’daki kömür talebini destekleyeceğini öngördü. Hindistan ve Vietnam gibi ülkelerde artan soğutma ihtiyacı ile hidroelektrik üretimindeki düşüşün kömür kullanımını yükseltmesi bekleniyor.
Ajans, Aralık 2025’te yayımladığı raporda bu yıl küresel kömür talebinin sınırlı gerileyeceğini tahmin etmişti. Ancak Orta Doğu’daki çatışmanın enerji piyasalarına etkisi ve hava koşulları nedeniyle görünüm yukarı yönlü revize edildi.
Küresel kömür tüketimi 2025’te yüzde 0,3 artarak 8,84 milyar tonla rekor kırmıştı. Çin ve Hindistan’da kömürden elektrik üretimi yarım yüzyılda ilk kez aynı yıl gerilemesine rağmen ABD, Endonezya ve Çin’in bazı sanayi sektörlerindeki büyüme küresel talebi yukarı taşımıştı.
IEA’ya göre, 2027’de kömür talebinin izleyeceği seyir büyük ölçüde Hürmüz Boğazı’ndaki LNG trafiğine bağlı olacak.
Sevkiyatların savaş öncesi seviyelere yaklaşması ve doğal gaz fiyatlarının gerilemesi halinde küresel kömür talebinin yüzde 0,4 düşüşle 8,91 milyar tona inmesi bekleniyor. LNG akışının sınırlı kalması durumunda ise kömür talebi daha da artabilir.
Küresel kömür üretiminin 2026’da yaklaşık yüzde 2 azalması, ancak üst üste üçüncü yıl 9 milyar tonun üzerinde kalması öngörülüyor. Çin’de mayıstaki maden kazasının ardından başlatılan güvenlik denetimleri nedeniyle üretim haziran ve temmuzda yıllık yaklaşık yüzde 10 düştü. Üretimin 2027’de Çin’deki toparlanmayla küresel ölçekte yüzde 0,3 artması bekleniyor.
Uluslararası kömür ticaretinin de Japonya ve Güney Kore’de doğal gazdan kömüre geçiş ile Çin’deki düşük üretimin etkisiyle önceki tahminlerden daha güçlü seyredeceği öngörüldü.
Newcastle termal kömürünün ton fiyatı Şubat 2026’da 115 dolara, haziranda ortalama 139 dolara yükseldi; ağustosta ise 131 dolara geriledi. Fiyatlar 2025 sonundaki düşük seviyelerin belirgin biçimde üzerinde bulunurken, 2022 enerji krizinde görülen 400 doların üzerindeki zirvelerin oldukça altında kaldı.
El Nino da talebi artıracak
2027 görünümünü Hürmüz belirleyecek
Kömür fiyatları 2025 sonunun üzerinde
