Nisan 2025-Mart 2026 döneminde ayı saldırıları nedeniyle 13 kişinin hayatını kaybetmesi ve 220’den fazla kişinin yaralanması, ülkedeki endişeyi daha da artırdı. Sonbaharın yaklaşmasıyla ayıların beslenme döneminin yoğunlaşacak olması nedeniyle alarm seviyesi de yükseltildi.
Uzmanlara göre Japonya’da insanlarla ayılar arasındaki temasın artmasında birden fazla faktör etkili oluyor.
Kırsal nüfusun azalması, tarım alanlarının terk edilmesi ve avcı sayısındaki düşüş, ayıların insan yerleşimlerine daha fazla yaklaşmasına neden oluyor. İklim değişikliğinin de ayıların besin kaynaklarını ve hareket alanlarını etkileyerek bu karşılaşmaları artırdığı belirtiliyor.
Japonya’da 2025 yılında yaklaşık 50 bin ayı görüldüğü kayıtlara geçti. Ülkede Hokkaido boz ayısı ve Asya kara ayısı olmak üzere iki yerli ayı türü bulunuyor. Toplam ayı popülasyonunun ise 57 binden fazla olduğu tahmin ediliyor.
Ayıların yerleşim bölgelerine yaklaşmasını önlemek amacıyla bazı bölgelerde yapay zeka destekli kamera sistemleri kullanılmaya başlandı.
Gunma, Toyama ve Ishikawa gibi ayı karşılaşmalarının sık yaşandığı bölgelerde ormanlara hareket algılayıcı kameralar yerleştirildi. Kameralar tarafından kaydedilen görüntüler yapay zeka tarafından analiz edilerek ayılar tespit ediliyor.
Sistem, ayı tespit edildiğinde yerel yetkililere anlık bildirim gönderiyor. Böylece ekiplerin bölgeye hızla müdahale etmesi ve gerekli önlemleri alması amaçlanıyor.
Hokkaido’da ise ayı takibinde dronlardan yararlanılıyor.
Shintotsukawa kentinde kurulan özel bir drone istasyonu, ayı ihbarı yapılmasının ardından yaklaşık 10 dakika içinde havalanarak hayvanı takip edebiliyor.
Uzmanlar, dronların özellikle ayıları yerleşim bölgelerinden uzaklaştırmada etkili olduğunu belirtiyor. ABD’nin Montana eyaletinde yapılan küçük çaplı bir araştırmada da dronların ayıları insan yerleşimlerinden uzaklaştırmada yüzde 91 oranında başarılı olduğu tespit edilmişti.
Japonya’nın ayılarla mücadelesindeki en dikkat çekici araçlardan biri ise “Monster Wolf” adlı robot.
Güneş enerjisiyle çalışan robot, nesli tükenmiş Japon kurdunun ulumasını taklit ediyor. Hareket ve ses özellikleriyle ayıları korkutarak yerleşim alanlarından uzaklaştırmayı amaçlayan robotun fiyatı yaklaşık 4 bin dolar.
Robot ilk olarak tarım arazilerini ayılardan korumak amacıyla geliştirildi. Ancak şehirlerde ayı görülme sıklığının artmasıyla birlikte ürüne olan talep de yükseldi.
Robotu pazarlayan Wolf Kamuy şirketinin yöneticisi Motohiro Miyasaka, satışların son dönemde iki katına çıktığını açıkladı.
Şirket, teknolojiyi bireysel kullanıma da taşımaya hazırlanıyor.
Kamp yapan ve doğa yürüyüşlerine çıkan kişiler için yaklaşık 20 santimetrelik taşınabilir “Monster Wolf Mini” modelinin geliştirilmesi planlanıyor. Yeni modelin 2026 sonlarında test edilmesi bekleniyor.
Japon hükümeti de artan saldırılar nedeniyle ayılara yönelik politikasında değişikliğe gidiyor.
Hükümet, 2026 tarihli çevre raporunda ayıları kamu güvenliği açısından “ciddi bir tehdit” olarak tanımladı. Bunun yanı sıra ayı avcılığı kurallarını gevşeterek nüfus kontrolüne yönelik yeni bir plan açıkladı.
Plan kapsamında bazı bölgelerde ayı popülasyonunun 2030 yılına kadar mevcut seviyenin yüzde 62 ila 67’sine düşürülmesi hedefleniyor.
Ancak uzmanlar, öldürme ve itlaf yöntemlerinin tek başına yeterli olmayacağını belirterek insanlarla ayılar arasındaki çatışmayı azaltacak öldürücü olmayan yöntemlerin de geliştirilmesi gerektiğini vurguluyor.
Japonya’da teknolojiye alternatif olarak eğitimli köpeklerden de yararlanılıyor.
Nagano merkezli Picchio Wildlife Research Center, ayıları yerleşim bölgelerinden uzaklaştırmak için Finlandiya kökenli Karelian ayı köpeklerini kullanıyor.
Özel olarak eğitilen köpekler ayıları takip ediyor, havlayarak korkutuyor ve hayvanların yerleşim alanlarından uzaklaşmasını sağlıyor.
Uzman Liam Adcock, ayı karşılaşmalarının artmasına rağmen bu yöntemin uygulandığı bölgelerde olay sayılarının uzun süredir görülen en düşük seviyelere gerilediğini belirtiyor.
Japonya, artan ayı tehdidine karşı yapay zeka, dronlar, robotlar ve eğitimli köpekleri aynı mücadelede bir araya getiriyor.
Yetkililerin temel hedefi ise ayı popülasyonunu kontrol altında tutarken insanlarla yaban hayatı arasındaki çatışmayı mümkün olduğunca öldürücü olmayan yöntemlerle azaltmak.
Ayı karşılaşmaları neden arttı?
Yapay zeka ayıları anında tespit ediyor
Dronlar 10 dakikada havalanıyor
4 bin dolarlık robot kurt ayıları korkutuyor
Kampçılar için mini robot geliyor
Japonya ayı politikasını değiştiriyor
Robotların yanında “ayı köpekleri” de görevde
Japonya’nın yeni stratejisi: Öldürmeden uzaklaştırmak
