Petrol tankerlerinde savaş kaynaklı arz sıkışıklığı yeni bir rekora yol açtı. Bloomberg’in son verilerine göre, sektörün gösterge rotalarından Basra Körfezi’nden Çin’e petrol taşıyan tankerlerin günlük kiralama maliyeti ilk kez 1 milyon doların üzerine çıktı.
Baltic Exchange verilerine göre söz konusu rotada tankerler pazartesi günü günlük 1,035 milyon dolara kiralandı. Böylece tanker taşımacılığında günlük kira ilk kez 1 milyon dolar eşiğini aşmış oldu.
İran savaşı nedeniyle çok sayıda tanker Hürmüz Boğazı’na girmek istemiyor. Bu durum Körfez petrolünün taşınma biçimini de değiştirirken, petrolün boğazdan geçirilip daha dışarıda tankerler tarafından alınması şeklindeki operasyonlar gemilerin sefer sürelerini uzatıyor.
Böylece her tanker daha uzun süre bir seferde kalırken, piyasada kullanılabilir gemi sayısı da azalıyor. Bloomberg’e göre bu durum tanker arzını daha da sıkıştırarak navlun fiyatlarının yükselmesine yol açıyor.
Hürmüz Boğazı’nı kullanmadan Körfez Umman’dan Çin’e petrol taşımak da artık son derece pahalı. Bu rotada maliyet yaklaşık 644 bin dolar/gün seviyesine ulaşmış durumda. Geçmişte piyasanın zayıf olduğu dönemlerde aynı gemiler işletme maliyetlerini ancak karşılayabiliyordu.
Tanker şirketlerinin kazançlarındaki sıçramanın tek nedeni savaş ve gemi arzındaki daralma değil. İran ve Ukrayna savaşlarının küresel yakıt arzını baskılaması, rafineri marjlarının da yükselmesine neden oluyor.
Yüksek rafineri marjları, rafinerilerin pahalı taşımacılık maliyetlerine rağmen ham petrol almaya devam etmesini teşvik ediyor. Özellikle dizel ve benzin gibi rafine ürünlerdeki arz sıkışıklığı, ham petrol taşımacılığına yönelik talebi destekliyor.
Tanker piyasasındaki sıkışıklık, Suudi Arabistan’ın Doğu-Batı petrol boru hattının saldırı sonrası devre dışı kalmasıyla daha da önemli hale geldi. Reuters’ın 14 Eylül tarihli haberine göre Asyalı rafineriler, Suudi sevkiyatlarına ilişkin belirsizlik nedeniyle daha sıkı bir arz ortamına hazırlanıyor ve Körfez-Asya tanker navlunları rekor seviyelere yükseliyor.
Bloomberg’e göre Suudi Arabistan’ın petrol ihracatını yeniden daha fazla Hürmüz üzerinden gerçekleştirme çabası da mevcut tanker sıkışıklığıyla karşı karşıya. Suudi Körfez limanlarından Çin’e taşıma maliyeti 11 Eylül’de ilk kez 1 milyon dolar/gün seviyesine yaklaşmıştı.
Tanker piyasasındaki hareketlilik ise 15 Eylül’de de devam etti. Bugün yayımlanan denizcilik piyasası verilerine göre Hürmüz Boğazı’ndan geçecek bir VLCC için günlük 1 milyon doların üzerinde bir navlunla kontrat yapıldı.
Hürmüz’den kaçınma tanker arzını sıkıştırıyor
Rafineri marjları da tanker talebini artırıyor
Suudi Arabistan’ın boru hattı krizi baskıyı artırıyor
