Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri ve kripto varlık hizmet sağlayıcılar tarafından uygulanan uzaktan müşteri kabulü süreçlerinde kapsamlı değişikliğe gitti.
Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren yeni tebliğle, yabancı uyruklu kişilerin ve ticaret siciline kayıtlı şirketlerin uzaktan kimlik tespiti ile müşteri olma şartları yeniden düzenlendi.
Tebliğe eklenen düzenlemeyle birlikte yabancı uyruklu gerçek kişilerin uzaktan kimlik tespiti belirli kurallara bağlandı:
– Yabancıların kimlik doğrulamasında, ICAO 9303 standardına uygun ve yakın alan iletişimi (NFC) özelliği bulunan pasaportların kullanılması zorunlu kılındı. Pasaport çipindeki verilerin fiziksel bilgilerle eşleşmemesi durumunda işlem yapılamayacak.
– Pasaportla müşteri olan kişiler doğrudan “yüksek risk grubu”na dahil edilecek.
– Süreç, pasaport incelemesi konusunda özel eğitim almış personel tarafından görüntülü görüşme yoluyla yürütülecek; canlılık testi ve fotoğraf eşleştirmede yapay zekâ uygulamaları kullanılabilecek.
Yabancı müşterilerin yerleşim yeri belgesi veya son 3 aya ait abonelik faturası (elektrik, su, doğal gaz) gibi belgelerle adres bilgilerini en geç 3 ay içinde doğrulaması gerekecek. Adres teyidi tamamlanmadan müşterinin para ve kripto varlık transferi ile sermaye piyasası araçlarının virmanını gerçekleştirmesine izin verilmeyecek.
Sistem suistimallerini engellemek amacıyla yabancı müşterilerin finansal hareketlerine sıkı kısıtlamalar getirildi:
– Pasaportla kimlik tespiti yapılan hesaplara para girişleri, yalnızca kişinin yurt dışındaki bir bankada kendi adına açılmış hesabından yapılabilecek.
– Çıkış işlemleri de sadece müşterinin kendi banka hesabına aktarılabilecek.
– Hesap transferleri yalnızca SWIFT sistemi aracılığıyla gerçekleştirilecek ve mesaj verileri ile müşteri bilgileri eşleştirilmeden hiçbir işlem yapılamayacak.
– Müşteri bilgileri, portföy büyüklükleri ve yatırım tutarları her üç ayda bir düzenli olarak MASAK’a raporlanacak.
Ticaret siciline kayıtlı şirketlerin uzaktan kimlik tespitinde ise temsil yetkisi MERSİS, Ticaret Sicili Gazetesi ve Gelir İdaresi Başkanlığı veritabanları üzerinden doğrulanacak. İhtiyaç hâlinde personelin noter onaylı imza sirkülerini kontrol edeceği süreçte, tüzel kişinin gerçek faydalanıcısının ortaya çıkarılması zorunlu olacak. Gerçek faydalanıcının tespit edilememesi ya da şüpheli bir durum görülmesi hâlinde işlem derhal sonlandırılacak.
Adres teyidi olmadan para ve kripto transferi yapılamayacak
Para transferleri yalnızca kendi adına ve SWIFT üzerinden olacak
Şirketlerin uzaktan kabulünde MERSİS ve gerçek faydalanıcı şartı
