Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), ağustos ayına ilişkin fiyat gelişmeleri raporunu yayımladı. Raporda, tüketici enflasyonunun ağustosta aylık bazda yüzde 1,84 arttığı, yıllık enflasyonun ise 0,24 puan gerileyerek yüzde 31,51 seviyesine indiği belirtildi.
TCMB değerlendirmesinde, enflasyonun ana eğiliminin ağustosta sınırlı ölçüde yükseldiği ifade edildi. Bununla birlikte üç aylık ortalamalar üzerinden bakıldığında ana eğilimin ılımlı bir düşüş kaydettiği bildirildi. Banka, ana eğilimin yılın ilk yarısındaki seviyelere kıyasla daha ılımlı bir görünüm sergilediğine dikkat çekti.
Ağustosta tüketici fiyatlarındaki gelişmelerde enerji grubu ve özellikle akaryakıt fiyatlarındaki yükseliş belirleyici oldu. Hizmet grubunda fiyat artışları devam ederken temel mal fiyatlarında gerileme görüldü. Gıda ve alkolsüz içeceklerde aylık fiyat artışı yavaşlarken, üretici fiyatlarında ise aylık ve yıllık bazda yükseliş kaydedildi.
Ağustosta en yüksek fiyat artışının gerçekleştiği ana gruplardan biri enerji oldu. Enerji fiyatları aylık bazda yüzde 5,46 yükselirken, grubun yıllık enflasyonu 6,37 puanlık artışla yüzde 39,23’e çıktı.
Enerji grubundaki yükselişte akaryakıt fiyatlarının yüzde 11,23 artması başlıca etken olarak öne çıktı. Motorin fiyatlarında rafineri marjlarının etkisi görülürken, tüp gaz fiyatları da ağustosta yüzde 5,28 yükseldi.
Hizmet fiyatlarında da belirgin bir artış yaşandı. Hizmet grubunun fiyatları ağustosta yüzde 3,08 yükselirken, grubun yıllık enflasyonu 0,58 puan artışla yüzde 40,28’e çıktı.
Hizmet grubu içerisinde yıllık enflasyona yapılan katkılarda haberleşme, ulaştırma ve diğer hizmetlerin payı yükseldi. Buna karşılık kira ile lokanta ve otel gruplarının yıllık enflasyona katkısı geriledi.
Eğitim hizmetlerinde fiyatlar, vakıf üniversitelerindeki ücret artışlarının etkisiyle ağustosta yüzde 8,62 arttı. TCMB raporunda, üniversite ücretlerindeki artışların geçen yıl eylül ayında tek seferde gerçekleşmesine karşın, bu yıl ağustos ve eylül aylarına yayıldığı belirtildi.
Hac ücretlerinin bu yıl ağustos ayında açıklanmasının etkisiyle ilgili hizmet kaleminde fiyat artışı yüzde 28,89 olarak gerçekleşti. Haberleşme hizmetlerinde fiyatlar yüzde 5,03, ulaştırma hizmetlerinde ise akaryakıt fiyatlarındaki yükselişin etkisiyle yüzde 4,98 arttı. Hava yolu taşımacılığında fiyat artışı yüzde 22 seviyesine ulaştı.
Temel mal fiyatları ağustosta yüzde 0,28 geriledi. Bu grupta yıllık enflasyon 0,93 puan düşerek yüzde 15,89 seviyesine indi. Mevsimsellikten arındırılmış temel mal enflasyonu ise yüzde 0,58 olarak gerçekleşti.
Temel mallardaki aylık gelişmede sezon indirimlerinin etkisi öne çıktı. Giyim ve ayakkabı fiyatları yüzde 3,62 gerilerken, dayanıklı tüketim mallarında fiyatlar yüzde 1,05 arttı.
Dayanıklı tüketim malları içerisinde beyaz eşya fiyatları yüzde 2,32, mobilya fiyatları yüzde 1,88 ve otomobil fiyatları yüzde 1,11 yükseldi.
Gıda ve alkolsüz içeceklerde ise aylık fiyat artışı yüzde 0,22’ye yavaşladı. Grubun yıllık enflasyonu 3,73 puan gerileyerek yüzde 33,79’a düştü.
İşlenmemiş gıda fiyatları ağustosta yüzde 2,03 gerilerken, taze meyve ve sebze fiyatlarında düşüş yüzde 8,18 olarak kaydedildi. İşlenmiş gıda fiyatları ise yüzde 1,99 arttı.
İşlenmiş gıdadaki fiyat gelişmelerinde çay, alkolsüz içecekler, bitkisel sıvı yağlar, şeker ve bağlantılı ürünlerdeki artışlar öne çıktı.
Yurt içi üretici fiyatları ağustosta aylık bazda yüzde 2,57 yükseldi. Yıllık üretici enflasyonu ise 0,12 puan artarak yüzde 27,95 seviyesine çıktı.
Ana sanayi grupları arasında ağustosta en yüksek aylık fiyat artışı enerjide görüldü. Enerji grubundaki aylık artış yüzde 6,99 oldu.
Üretici fiyatlarındaki yükselişte rafine edilmiş petrol ürünleri, tütün, kömür ve linyit, metal cevherleri ile elektrik fiyatlarındaki artışlar etkili oldu.
TCMB verilerine göre, yıllık tüketici enflasyonuna gıda ve alkolsüz içecekler ile temel malların yaptığı katkı azalırken, hizmetler ve enerji gruplarının katkısı arttı. Böylece ağustos ayında yıllık enflasyon yüzde 31,51’e gerilerken, fiyat gelişmelerinde enerji ve hizmet gruplarındaki artışların etkisi belirginleşti.
Akaryakıt fiyatları enflasyonu yukarı çekti
Temel mallarda gerileme, gıdada yıllık düşüş
Üretici enflasyonunda enerji etkisi öne çıktı
