ABD Başkanı Donald Trump, Rusya’ya yönelik yaptırımları içeren ve Rus petrolü ile doğal gazının başlıca alıcılarını hedef alan yaptırım yasasını imzaladı.
Bu hafta başında ABD Temsilciler Meclisi’nde onaylanan yasa, Trump’a Rusya’dan petrol ve doğal gaz satın alan ülkeler arasında yer alan Çin ve Hindistan gibi ülkelerin en büyük beş alıcısına yüzde 100’e varan gümrük vergileri uygulama yetkisi veriyor.
Yasanın kapsamı, Trump’ın talebiyle İran’ın enerji ve silah sektörlerini de kapsayacak şekilde genişletildi.
Yasaya, Ukrayna’nın ABD’deki en güçlü savunucularından biri olan ve 11 Temmuz’da hayatını kaybeden Senatör Lindsey Graham’ın adı verildi.
Enerji ve Temiz Hava Araştırma Merkezi’nin (CREA) verilerine göre, Çin, Aralık 2022 ile Ağustos 2026 arasında Rusya’nın ham petrol ihracatının yüzde 50’sini satın aldı. Bunu yüzde 37 ile Hindistan takip etti.
Türkiye ve Avrupa Birliği’nin (AB) payı ise yüzde 5’er oldu.
Ancak Rusya’nın AB’ye enerji ihracatı düşüşte.
Resmi adı “2026 Lindsey O Graham Rusya ve İran’a Yaptırım Yasası” olan 48 sayfalık yasa, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e, Rus hükümetinin üst düzey isimlerine, bankalara ve diğer finans kurumlarına yönelik yaptırımlar içeriyor.
Yasa ayrıca, mevcut yaptırımları atlatmak için kullanılan Rusya’nın “gölge filosundaki” petrol tankerlerini de yaptırımlar kapsamına alıyor.
Doğal gaz ihtiyacının yüzde 15’inden azını Rusya’dan karşılayan ve bağımlılığını azaltma çabası içinde olan ülkeler için bazı istisnalar öngörülüyor.
New York eyaletinden Demokrat Senatör Richard Blumenthal, yasadaki yaptırımları “yakıcı yaptırımlar” olarak nitelendirmiş ve bunların “Putin’in savaş makinesini boğacağını” söylemişti.
Yasa, Rusya’nın Şubat 2022’de Ukrayna’yı işgal etmesinin ardından başlayan savaşta Trump yönetiminin Rusya’yı cezalandırması için daha fazla adım atmasını isteyen Graham’ın uzun süredir savunduğu bir düzenlemeydi.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, yasanın bu hafta başında Temsilciler Meclisi’nde kabul edilmesini memnuniyetle karşılamıştı.
Zelenski, 17 Eylül’de Telegram üzerinden yaptığı açıklamada, “ABD Temsilciler Meclisi’nin Lindsey Graham’ın yaptırım tasarısını kabul etmesinin, Ukrayna’ya balistik füzeler, diğer füzeler ve insansız hava araçlarıyla düzenlenen yeni bir Rus saldırısının yaşandığı geceye denk gelmesi sembolik önem taşıyor” ifadelerini kullanmıştı.
71 yaşındaki Graham, Ukrayna’nın başkenti Kiev’e yaptığı bir geziden döndükten kısa süre sonra, kalp ve damar hastalığı kaynaklı “aort diseksiyonu” nedeniyle 11 Temmuz’da hayatını kaybetmişti.
Trump, Graham’ın ölümüyle ilgili “Yapmak için doğduğu işi yaparken hayatını kaybetti” demişti.
Graham, ölümünden önce Kongre’de Ukrayna’nın en güçlü destekçilerinden biri olarak görülüyordu. Cumhuriyetçiler arasında ise ABD’nin yurt dışındaki müdahalelerinin kapsamı ve Ukrayna’ya sağlanan yardımın boyutu konusunda derin bir bölünme yaşanıyor.
RUSYA’NIN EN BÜYÜK PETROL ALICILARI
YASADA NELER VAR?
GRAM’IN ÖLÜMÜ VE UKRAYNA SAVAŞI
