AKP Genel Başkan Yardımcısı Nihat Zeybekci ortağı olduğu 4 firmanın parasının Tera’nın TP2 fonunda kaldığını belirtirken fon krizinin reel sektöre etkisine dair ilk veriler paylaşıldı. Yaklaşık 3 bin şirketin 116 milyar lirası, tasfiye sürecine alınan 131 fonda mahsur kaldı. Faaliyetlerini sürdürmek için nakde ihtiyaç duyan bu firmalar ile tedarik ağındaki şirketlerin geleceğine ilişkin endişeler büyüdü.
31 MİLYARI HİSSEDE
Merkez Bankası ekonomistleri, ‘Fon tasfiyeleri ve reel sektör: Firma verileri ne söylüyor?’ başlıklı bir blog yazısı yayımlandı. Yazıya göre yaklaşık 3 bin reel sektör firmasının tasfiye kapsamındaki fonlarda toplam 116 milyar lira yatırımı bulunuyor.
Bu tutarın 57 milyar lirası, yani yaklaşık yarısı, para piyasası fonlarında, 31 milyar lirası hisse senedi fonlarında ve 28 milyar lirası diğer serbest fonlarda yer alıyor. Fonzede şirketlerin yüzde 31’i hizmet, yüzde 29’u sanayi, yüzde 27’si ticaret ve yüzde 13’ü inşaat sektöründe faaliyet gösteriyor. 3 bin firma reel sektörün toplam aktiflerinin yaklaşık yüzde 1.2’sini, istihdamının yüzde 0.6’sını, cirosunun yüzde 0.9’unu, ihracatının yüzde 1.1’ini ve ticari kredi bakiyesinin yüzde 0.9’unu oluşturuyor. Fon krizinin etkileri her firmada aynı şekilde hissedilmiyor.
KREDİ FAİZLERİ YÜKSEK
Fon krizinde yüksek maruziyet grubundaki firmalar istihdamın ve cironun on binde 3’ünü oluşturuyor. Analizde, bu firmaların krediye erişebildiği belirtildikten sonra “Bu firmaların ortalama kredi maliyetleri diğer firmalardan bir miktar yüksek olsa da istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığını hesaplıyoruz” denildi.
Merkezin araştırmasını yorumlayan İktisatçı Prof. Dr. Yalçın Karatepe, 116 milyar liranın 59 milyar lirasının hisse ve diğer serbest fonlarda bulunmasını vurguladı. Karatepe “(Araştırma) Ekonomi programın sonucu olarak yüksek finansman maliyeti, zayıflayan talep ve belirsizlik ortamında üretken yatırımın getirisi düşerken, bu işletmelerin kârlılıklarını esas faaliyetlerinden çok finansal yatırımlardan sağlamaya çalıştığını söylüyor” dedi. Karatepe, verilere göre iş dünyasının yatırım iştahının iyi olmadığını belirtti.
‘İş dünyasında yatırım iştahı yok’
