Washington yönetimi, Tahran’ın küresel finans ve havacılık mekanizmalarıyla olan tüm bağlantılarını koparmak için düğmeye bastı. Abd Hazine Bakanlığı’nın terörün finansmanından sorumlu müsteşar yardımcısı Jonathan Burke, iki hafta boyunca Avrupa ve Orta Doğu kapsayan bir dizi temas gerçekleştirdi. Citigroup geçmişi bulunan ve yaptırım uyumu konusunda uzman olan Burke, temas kurduğu hükümetlere Tahran ile ticari ilişkilerini sürdürmeleri halinde Amerikan finans sistemine erişim haklarını kaybedebilecekleri uyarısında bulundu. Yürütülen diplomatik diplomasi trafiği kapsamında 50’den fazla ülkenin yetkilisiyle görüşmeler yapıldı.
Yapılan uyarıların ardından bölgedeki birçok ülke Tahran ile olan bağlarını askıya alma kararı aldı. Umman, İran Devrim Muhafızları ile bağlantılı görülen Mahan Air uçuşlarını durdurduktan sonra ülke genelinde tüm İranlı hava yolu şirketlerine kapılarını kapattı. Birleşik Arap Emirlikleri ise İran’ın ticari finansmandaki en büyük kurumu olan Bank Melli Iran’ın yerel faaliyetlerini sonlandırdı ve ardından hava sahasını İran uçaklarına kapattı. Benzer adımlar Azerbaycan ile Gürcistan tarafından da atılırken İngiltere’nin Londra’da bulunan İran bankalarına sağlanan muafiyetleri yenilemeyeceği öğrenildi.
Washington’ın Türkiye ve BAE merkezli İran kaynaklı finansal hareketleri hedef alan yaptırım kararlarının ardından Türkiye de somut adımlar attı. Bu kapsamda Mahan Air’in uçuşları iptal edilirken, ikili ticarette kritik rol üstlenen Bank Mellat’ın Türkiye’deki faaliyet lisansı iptal edildi. Alınan önlemlerle Tahran’ın yaptırımları delmek amacıyla kullandığı iddia edilen finansal ağların çökertilmesi hedefleniyor. Tüm bu gelişmelere rağmen Tahran yönetimi, Rusya ve Çin ile olan stratejik ticaret rotalarını ve hava yolu bağlantılarını korumaya devam ediyor.
Ekonomik ve lojistik açıdan köşeye sıkışan Tahran yönetimi bir yandan da diplomatik yollarla nefes almaya çalışıyor. İran tarafı, Amerikan yönetiminin askeri baskıyı azaltması ve ablukayı kaldırması durumunda Hürmüz Boğazı’nı yeniden gemi trafiğine açabileceğini bildirdi. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, kısıtlamaların ülke ekonomisi üzerinde yarattığı ağır tahribatı kabul etmekle birlikte, Washington’dan gelen hiçbir baskıya boyun eğmeyeceklerini ve direnişi sürdüreceklerini vurguladı.
Bölge ülkeleri uçuşları ve banka şubelerini kapatıyor
Türkiye’deki ticari ve finansal hatlara kısıtlama
Tahran’dan Hürmüz Boğazı şartı ve direniş mesajı
